Przewodnik po CBD
Co to jest CBD?
CBD – kannabidiol – to naturalnie występujący w konopiach związek chemiczny (fitokannabinoid). Oprócz CBD roślina konopi zawiera wiele innych kannabinoidów (takich jak THC, CBG, CBN, CBC). Większość ludzi słyszała o THC (Δ9-tetrahydrokannabinol), psychoaktywnym kannabinoidzie, dla którego po konopie indyjskie sięgają użytkownicy rekreacyjni. CBD jest drugim najbardziej rozpowszechnionym kannabinoidem i jest uznawane za niepsychoaktywny składnik konopi o imponującym, coraz lepiej poznanym wpływie na zdrowie.
Odkrycie CBD
Choć konopie znane są ludzkości od tysięcy lat, dopiero w XX wieku zaczęto odkrywać tajemnicę ich dobroczynnego wpływu na zdrowie. Odkrycie CBD nastąpiło w 1942 roku, kiedy amerykański chemik Roger Adams jako pierwszy wyizolował ten związek z konopi. Wzór chemiczny CBD poznano dopiero w 1963 roku. Poza wiedzą o tym, co w konopiach działa, trzeba było dowiedzieć się również, jak i dlaczego działa – a do przełomowego odkrycia doszło dopiero na początku lat 90.
Odkrycie układu endokannabinoidowego
Tym przełomowym odkryciem było odkrycie układu endokannabinoidowego, którego ok. 1990 roku dokonał izraelski uczony prof. Raphael Mechoulam. Odkrył on, że w ludzkim organizmie znajduje się zaawansowana struktura receptorów – pełen biochemiczny system komunikacyjny, który odgrywa kluczową rolę w regulowaniu naszej fizjologii, nastroju i codziennych doświadczeń. Identyfikacja endogennych związków kannabinoidowych (endokannabinoidów), które wiążą się z tymi receptorami, znacznie poszerzyła naszą wiedzę o biologii człowieka. Więcej w artykule Co to jest układ endokannabinoidowy?
CBD oraz inne kannabinoidy wpływają na organizm za pośrednictwem układu endokannabinoidowego. CBD może precyzyjnie dostroić ten układ poprzez modulowanie aktywności receptorów CB1 i CB2 – łagodząc sygnalizację CB1, jednocześnie wzmacniając CB2 (który reguluje stan zapalny i aktywność komórek odpornościowych). CBD może też podnieść poziom endokannabinoidów – anandamidu i 2-AG. Co istotne, już dziś badacze wiedzą, że w ludzkim organizmie funkcjonuje ponad 300 punktów uchwytu CBD – poznanie tych mechanizmów stanowi obecnie duże wyzwanie dla nauki.
Jakie są właściwości CBD?
Istnieje wiele badań potwierdzających korzystny wpływ CBD na organizmy ssaków. Choć istnieją liczne doniesienia o wpływie CBD na niemal każdą przypadłość, należy pamiętać, że CBD nie jest panaceum i fakt, że „komuś pomogło na coś”, nie czyni takiego twierdzenia uzasadnionym. Już dziś wiemy, że dzięki wpływowi na układ endokannabinoidowy CBD może wykazywać wielokierunkowe działanie, m.in. przeciwbólowe, przeciwzapalne, przeciwlękowe, przeciwdepresyjne, przeciwutleniające czy poprawiające metabolizm. Najważniejszym działaniem zdaje się jednak aktywacja układu endokannabinoidowego, który stoi na straży homeostazy.
CBD w epilepsji
Ze względu na liczne efekty uboczne klasycznych leków przeciwpadaczkowych (AED), CBD stało się obiecującą alternatywą dla osób dotkniętych epilepsją – ze względu na skuteczność w opanowywaniu napadów i dobry profil bezpieczeństwa, szczególnie u pacjentów opornych na leczenie. Skuteczność CBD w epilepsji okazała się na tyle wysoka, że powstał lek Epidiolex (izolat CBD) – jedyny oficjalnie dopuszczony na świecie lek na bazie CBD. Efekty obejmują m.in. redukcję liczby napadów (od 25% do 75%) w ciągu 14 tygodni stosowania oraz ogólną poprawę jakości życia.
CBD w onkologii
Fitokannabinoidy, w tym CBD, stosowane w chorobie nowotworowej pozwalają na redukcję efektów ubocznych chemio- i radioterapii, zwiększają komfort życia, poprawiają apetyt, przeciwdziałają wyniszczeniu organizmu (kacheksja) i pomagają regulować rytm dobowy. Efekty obejmują także działanie antyproliferacyjne i apoptyczne. Ważne, aby decyzję o wdrożeniu CBD do terapii przeciwnowotworowej podjąć dopiero po konsultacji lekarskiej i zawsze pod okiem doświadczonego terapeuty konopnego.
CBD w leczeniu bólu
CBD i inne fitokannabinoidy stały się atrakcyjną alternatywą dla klasycznych leków przeciwbólowych, jednak ich własne właściwości przeciwbólowe są stosunkowo niskie – świetnie sprawdzają się jako koanalgetyk, w połączeniu z innymi lekami. Samo CBD ma potencjał przeciwbólowy zwłaszcza w kontekście bólu neuropatycznego, bólu związanego ze skurczem mięśni oraz bólu o podłożu zapalnym. Więcej w artykule Konopie w terapii bólu – co warto wiedzieć.
CBD w spektrum autyzmu i ADHD
Pozytywny wpływ CBD na zaburzenia ze spektrum autyzmu oraz ADHD obejmuje przede wszystkim poprawę funkcji poznawczych, przyspieszenie rozwoju mowy, zahamowanie przejawów autoagresji oraz poprawę jakości snu (związane m.in. z regulacją neuroprzekaźnika GABA). Większość prac naukowych jest w toku, ale wstępne wyniki są obiecujące. Więcej w artykule CBD a autyzm.
źródła:
- P. Pacher, G. Kunos (2013). Modulating the Endocannabinoid System in Human Health and Disease. FEBS Journal, 280(9), 1918–43.
- H.-C. Lu, K. Mackie (2016). An Introduction to the Endogenous Cannabinoid System. Biological Psychiatry, 79(7), 516–25.
- Massi P., Solinas M., Cinquina V., Parolaro D. (2013). Cannabidiol as potential anticancer drug. Br J Clin Pharmacol, 75(2), 303–12.
- Linda A. Parker, Raphael Mechoulam, CBD. What does the science say?
